Yağlı Tip Dağıtım Transformatörleri, 36 kV gerilim seviyesine ve 5000 kVA gücüne kadar enerji iletimini sağlayan, giriş ve çıkış gerilimlerini istenen oranlarda dönüştüren ekipmanlardır. İşletme sırasında oluşan ısı, transformatör yağı aracılığıyla dış ortama aktarılır ve sistemin izin verilen çalışma sıcaklığını aşmaması için etkin bir soğutma sağlanır.
Bu transformatörler iki ana grupta değerlendirilir: Hermetik Yağlı Tip ve Genleşme Depolu transformatörler.
25 – 5000 kVA güç aralığında, 36 kV gerilim seviyesine kadar, tek veya üç fazlı, doğal soğutmalı (ONAN), boşta kademe değiştiricili veya yük altında otomatik kademe değiştiricili olarak üretilmektedir. İç veya dış mekan kullanımı için uygundur.
Hermetik tip transformatörlerde, vakum altında yapılan yağ dolumu sayesinde soğutma yağı ile atmosferin teması kesilir. Bu yapı, yağ basıncı ve atmosfer basıncı arasındaki dengenin sıcaklık değişimlerinde korunmasını sağlar.
Isıl değişimlerle meydana gelen basınç farklılıkları, kazan dalga duvarlarının genleşip büzülmesiyle doğal şekilde dengelenir. Bu nedenle mekanik tasarımları, yüksek dayanım ve güvenlik sağlayacak biçimde yapılmaktadır.
Hermetik tip transformatörler, genleşme depolu modellere göre daha düşük yükseklikleri sayesinde dar alanlarda kullanım avantajı sunar. Ayrıca yağın atmosferle teması olmadığı için düzenli yağ değişimi gerektirmez.
Genleşme depolu transformatörler, çekirdek ve bobin yapısı bakımından hermetik modellerle benzerlik gösterir. Ancak yağın sıcaklıkla artan hacmini dengelemek amacıyla, belirli hesaplamalar doğrultusunda tasarlanmış genleşme depolarına sahiptir.
Atmosfere açık yapıda olan bu sistemlerde, yağ basıncı değişimleri slikajel (hava kurutucu) aracılığıyla dengelenir. Slikajel, havadaki nemi absorbe ederek yağın nemlenmesini önler.
Zamanla slikajel özelliğini kaybedebileceği için, bu tip transformatörlerde düzenli bakım yapılması gerekir. Belirli periyotlarda slikajel değişimi, yağ numunesi alınarak delinme gerilimi ölçümü gibi işlemler transformatörün uzun ömürlü çalışması için gereklidir.
Kuru tip dağıtım transformatörleri, soğutma yöntemleri açısından yağlı tip transformatörlerden farklı bir yapıya sahiptir. Bu transformatörlerde yüksek gerilim (YG) sargıları, epoksi dökme reçine ile vakum altında kaplanarak üretilir. Alçak gerilim (AG) sargıları ise hem dökme reçine hem de reçine emdirilmiş prepreg yöntemiyle imal edilebilir. Bu üretim teknikleri, yüksek yalıtım dayanımı, nem ve çevresel etkenlere karşı üstün koruma sağlar.
Astor Enerji tarafından geliştirilen kuru tip transformatörler, 25 kVA – 25.000 kVA güç aralığında ve 36 kV gerilim seviyesine kadar, doğal hava soğutmalı (AN) veya fan soğutmalı (AF) seçenekleriyle üretilmektedir. Fan destekli soğutma sistemi, nominal gücün üzerine çıkarak yüzde 40’a kadar güç artışı elde edilmesine olanak tanır. Bu özellik, özellikle yüksek yük değişimlerinin yaşandığı işletmelerde önemli bir avantaj sağlar.
Kuru tip transformatör üretimi, ileri teknoloji ve mühendislik bilgisi gerektiren bir süreçtir. Son yıllarda artan müşteri talepleriyle birlikte, bu ürün grubu yağlı tip transformatörlere kıyasla pazar payını hızla artırmaktadır. Ancak 36 kV ve üzerindeki yüksek gerilim seviyelerinde büyük güçlü kuru tip transformatörlerin üretimi hâlâ teknolojik açıdan zorluklar içermektedir. Astor Enerji, bu alandaki Ar-Ge çalışmalarını kesintisiz sürdürerek üretim kabiliyetlerini geliştirmeye devam etmektedir.
Kuru tip transformatörlerin tercih edilme nedenleri arasında çevreye zararlı bir soğutma sıvısı kullanılmaması, yangın riskinin düşük olması, bakım gerektirmemesi, rutubet ve neme karşı dayanıklılığı ve uzun süre devre dışı kalsa bile sorunsuz çalışabilme özelliği öne çıkar. Ayrıca fan soğutma desteği sayesinde kısa süreli aşırı yüklenme durumlarında güvenli şekilde nominal gücün yüzde 40 üzerinde çalışabilme imkânı sunar.
Bu avantajlarına rağmen kuru tip transformatörlerin, aynı güçteki yağlı tip modellere göre satış fiyatı daha yüksek olmaktadır. Buna karşın sahip oldukları düşük bakım maliyeti, çevresel sürdürülebilirlik ve işletme güvenliği avantajları sayesinde, son yıllarda pazar payları sürekli olarak artış göstermektedir.
Kuru tip dağıtım transformatörleri, güvenli enerji dağıtımı, uzun ömürlü kullanım ve çevreye duyarlı işletme anlayışıyla, modern enerji altyapılarının vazgeçilmez bileşenlerinden biri haline gelmiştir.
33 kV Gerilim değerine sahip ürünler
15.8 kV Gerilim değerine sahip ürünler
10.5 kV Gerilim değerine sahip ürünler
6.3 kV Gerilim değerine sahip ürünler
33 kV Gerilim değerine sahip ürünler
22 kV Gerilim değerine sahip ürünler
15 kV Gerilim değerine sahip ürünler
11 kV Gerilim değerine sahip ürünler
6.3 kV Gerilim değerine sahip ürünler
20 kV Gerilim değerine sahip ürünler
10 kV Gerilim değerine sahip ürünler
İnvertör ve konvertör transformatörleri, AC/DC veya DC/AC dönüşüm sistemlerinde kullanılan özel tip enerji dönüştürücü transformatörlerdir. Bu transformatörler, enerji dönüşüm sistemlerinde gerilimi uygun seviyelere ayarlayarak sistemin güvenli, verimli ve kararlı bir şekilde çalışmasını sağlar.
Astor Enerji, bu ürün grubunu hem kuru tip hem de yağlı tip olarak üretmektedir. Yağlı tip modeller, kullanım alanına bağlı olarak genleşme depolu veya hermetik yapıda tasarlanabilir. Soğutma sistemleri ise uygulamanın teknik gereksinimlerine göre doğal hava soğutmalı, cebri hava soğutmalı veya su soğutmalı olarak optimize edilir.
Bu transformatörler; 6, 12, 18, 24, 30, 36 ve 48 darbeli sistemler için üretilebilmektedir. Tasarım sürecinde harmonik etkiler, sistem gerilim dalgalanmaları, yük profili ve işletme koşulları gibi tüm sistem parametreleri detaylı mühendislik analizleriyle değerlendirilir. Böylece yüksek verimlilik, düşük kayıp ve uzun ömürlü çalışma performansı garanti altına alınır.
İnvertör – konvertör transformatörleri, enerji dönüşümü gerektiren çok çeşitli sektörlerde kullanılır. Değişken frekanslı sürücüler (VFD ve VSD), güneş ve rüzgâr enerjisi sistemleri, demiryolu CER güç sistemleri, indüksiyon ocakları ve bakır arıtma tesisleri bu ürünlerin başlıca kullanım alanlarıdır. Yüksek dinamik dayanım, harmonik kontrolü ve güvenli izolasyon özellikleri sayesinde bu sistemlerde kararlı enerji akışı sağlanır.
Farklı sektörlerin özel ihtiyaçlarına yönelik olarak standart ürünlerin ötesinde, yüksek mühendislik gerektiren özel tip transformatörler de üretmektedir. Bu transformatörler, kullanım amacına göre özelleştirilen tasarımları ve üstün performanslarıyla enerji sistemlerinde verimlilik ve güvenlik sağlar.
» İzolasyon Transformatörleri
» Vinç Transformatörleri
» Jeneratör Uyartım Transformatörleri
» Test Laboratuvarı Transformatörleri
» Ön Uyartım Transformatörleri
» ESP (Elektrostatik Filtre Transformatörleri)
» IPT (İnterfaz Transformatörleri)
» IPR (İnterfaz Reaktörleri)
» V–V Bağlantılı Transformatörler
» Scott–T Bağlantılı Transformatörler
» Le Blanc Bağlantılı Transformatörler
» Üç Faz T Bağlantılı Transformatörler
» Multi–Tap Transformatörler (50 kademeye kadar)
Bu özel üretim çözümleri, endüstriyel tesislerden enerji altyapısına kadar geniş bir yelpazede güvenli, kararlı ve yüksek verimli enerji dönüşümü sağlar.
Üç fazlı bir sistemde nötr noktası bulunmadığında, topraklama amacıyla veya yalıtılmış sistemlerde bir nötr noktası elde etmek için topraklama transformatörleri kullanılır. Bu transformatörler, sistemin toprakla olan referansını sağlayarak gerilim dengesini korur ve işletme güvenliğini artırır.
Topraklama transformatörleri, zig-zag bağlantı, yıldız–üçgen bağlantı veya açık üçgen bağlantı yapısında tasarlanabilir. Bu bağlantı tipleri sayesinde faz-toprak hattında düşük empedans oluşturulur, sistemin nötr gerilimi toprak seviyesinde tutulur ve sıfır bileşen akımı için bir kaynak sağlanır. Böylece olası bir toprak arızasında sistem kararlılığını koruyarak aşırı gerilimlerin büyüklüğü sınırlandırılır. Aynı zamanda arıza akımlarının ölçülebilmesi için bir referans noktası oluşturur ve dengesiz yük koşullarında sistemi destekler.
Güç sistemleri dinamik, değişken ve çoğu zaman karmaşık gerilim koşulları altında çalışır. Bakım süreçleri ne kadar düzenli olursa olsun, kısa devre veya toprak arızalarının tamamen önüne geçmek mümkün değildir. Topraklama transformatörleri, böyle durumlarda oluşan potansiyel farklarını anında dağıtarak hem sistemin hem de bağlı ekipmanların korunmasını sağlar. Bu sayede sistemin yeniden dengelenmesi kolaylaşır ve arızaların etkisi minimuma indirilir.
Topraklama transformatörleri, endüktif karakterde olup aktif yük taşımayan cihazlardır. Genellikle kısa süreli çalışacak şekilde tasarlanırlar ve bir veya iki sargılı olabilirler. Tek yönlü çalışırlar; arıza durumu dışında yalnızca boşta kayıpları bulunur. Bu cihazlar, düşük maliyetleriyle birlikte yüksek mekanik ve termal dayanımları sayesinde kısa devre koşullarına karşı güvenilir koruma sağlar.
Astor Enerji tarafından üretilen topraklama transformatörleri, sistem güvenliği, arıza dayanımı ve ölçüm hassasiyetini aynı anda sağlayacak şekilde tasarlanmış, uluslararası standartlara uygun güvenilir çözümler sunar.
OG Şönt Reaktörler, 25 kVAr – 10 MVAr reaktif güç aralığında ve 36 kV gerilim seviyesine kadar, tek veya üç fazlı olarak tasarlanabilir. Ürünler, yağlı tip, kuru tip, sabit güçlü ya da yük altında otomatik güç kademesi değiştiricili şekilde üretilebilmektedir.
Şönt reaktörler, sargılı ve dağıtılmış boşluklu manyetik çekirdekli bir yapıya sahiptir. Çalışma prensibi, manyetik devredeki boşluklarda enerji depolanması ve bu sayede sargıların belirli bir endüktans değeri oluşturması esasına dayanır. Düşük miktarda da olsa aktif enerji tüketimi yaptığı dikkate alınmalıdır.
Şönt reaktörler, endüktif yük reaktörü olarak da tanımlanır. Kapasitif etki altındaki işletmelerde, kapasitif-endüktif enerji dengesini sağlamak amacıyla endüktif yük görevi görürler.
Uzun enerji nakil hatlarında ortaya çıkan kapasitif etkiler, sistemin aşırı kompanze edilmesine neden olur ve hattın yük kapasitesini düşürür. Bu olumsuz etkileri önlemek için şönt reaktörler kullanılır.
Kapasitif reaktif enerjinin neden olduğu başlıca dezavantajlar şunlardır:
- Reaktif ceza bedeli ödenmesi
- Enerji sisteminin ve sisteme bağlı cihazların ömrünün azalması
- İletim hattı üzerinden iletilen aktif enerjinin azalması
- Fazladan bakım ve onarım masraflarının ortaya çıkması
Manyetik Kontrollü Şönt Reaktörler (MCSR), 1–10 MVAr reaktif güç aralığında ve 36 kV gerilim seviyesine kadar, tek veya üç fazlı olarak yağlı tip biçimde üretilmektedir. Kompakt yapıları, kolay kurulum özellikleri ve düşük bakım gereksinimleri sayesinde işletme maliyetlerini azaltırken, yüksek verimlilik ve uzun ömürlü çalışma avantajı sunar.
Bu sistemler, trafo üretim teknolojisi ile güç elektroniği tasarımlarının en uygun şekilde birleştirilmesiyle geliştirilmiştir. Güç elektroniği altyapısı; küçük boyut, uygun kurulum imkânı ve manyetik kontrollü reaktöre entegre edilmiş kompakt tasarımı sayesinde mühendislik açısından önemli avantajlar sağlar.
Manyetik Kontrollü Reaktörler, güç sistemlerinde reaktif güç dengesinin sağlanması, enerji kalitesinin artırılması ve ekonomik işletme faydasının yükseltilmesi amacıyla kritik rol oynar. Tristör kontrollü yapısı sayesinde tetikleme açılarını 180° ile 90° arasında değiştirerek reaktif güç ayarını dinamik biçimde gerçekleştirir. Sargıdan geçen doğru akım (DC) miktarının değiştirilmesiyle manyetik çekirdek doygunluğu kontrol edilir ve böylece endüktans değeri hassas şekilde ayarlanır.
MCSR sistemlerinin başlıca teknik özellikleri ve avantajları:
» Sistem içinde ayarlanabilir endüktans olarak görev yapar.
» Ayar aralığı reaktör gücünün yüzde 5 ile yüzde 100’ü arasındadır.
» Güç faktörünü iyileştirir.
» İletim kayıplarını azaltır.
» Hat kapasitesini artırır.
» Güç sisteminin gerilim kararlılığını sürekli ayarlanabilir kapasiteyle destekler.
» Yüksek güvenilirlik sunar.
» Düşük harmonik içerik üretir.
» Elektrik şebekesinin güvenli ve istikrarlı çalışmasında kritik rol oynar.
» Enerji santrali jeneratörlerinin güvenli çalışma koşullarını destekler.
MCSR sistemleri, çelik ve metalürji tesislerinde, petrokimya endüstrisinde, kömür madenciliği, tersane ve vinç sistemleri, rüzgâr enerji santralleri ile elektrikli demiryolu altyapılarında yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu uygulamalarda güç kalitesini korur, gerilim dalgalanmalarını azaltır ve enerji verimliliğini artırır.
Teknik, ekonomik ve bakım açısından değerlendirildiğinde Manyetik Kontrollü Şönt Reaktörler, tristör kontrollü reaktörler, kapasitör bankalarıyla oluşturulan SVC sistemleri ve senkron kondansatörler karşısında en etkin ve güvenilir alternatif çözüm olarak öne çıkar.